Imesasishwa Januari 2, 2026

Veriafya imejengwa juu ya misingi ya uadilifu wa kitaaluma, uhuru wa uhariri, na wajibu wa kijamii katika utoaji wa taarifa za afya. Sera hii ya Uhariri inaeleza kanuni, viwango, na taratibu zinazoongoza uzalishaji, uchapishaji, na usambazaji wa maudhui yote ya Veriafya, kwa lengo la kuhakikisha taarifa sahihi, zisizoegemea upande wowote, na zisizoathiriwa na maslahi binafsi, kisiasa au kibiashara.

Veriafya inatoa maudhui ya afya yaliyo sahihi, ya kisayansi, na yanayoeleweka kwa urahisi, bila kupotosha, kueneza hofu, au kutoa matumaini yasiyo na msingi wa kitaalamu. Maudhui yote hutolewa kwa madhumuni ya elimu na uhamasishaji wa afya ya umma, na si kwa ajili ya uchunguzi au matibabu.

Uhuru wa uhariri

Uhuru wa uhariri ni nguzo kuu ya Veriafya. Maamuzi yote ya uhariri hufanywa kwa kuzingatia ushahidi wa kisayansi, maslahi ya afya ya umma, na kanuni za maadili ya uandishi wa habari na mawasiliano ya afya. Veriafya haitaruhusu maudhui yake kuathiriwa na wafadhili, matangazo, ushirikiano wa kibiashara, au shinikizo la kisiasa. Pale ambapo kuna ufadhili au ushirikiano wowote, hilo litawekwa wazi kwa uwazi bila kuathiri uhuru wa uhariri.

Katika kuhakikisha hatuna upendeleo (impartiality), Veriafya huepuka kwa makusudi kutumia lugha ya maoni binafsi, hisia, au misimamo isiyo na ushahidi. Maudhui yote huandikwa kwa mtazamo wa upande wa kati, yakiegemea ushahidi uliothibitishwa, tafiti za kisayansi, na miongozo ya kitaalamu inayotambuliwa kimataifa. Pale ambapo hoja au mitazamo tofauti ya kitaalamu ipo, Veriafya huwasilisha kwa uwiano na muktadha sahihi bila kupendelea upande mmoja bila msingi.

Uhakiki wa taarifa

Uhakiki wa taarifa (fact-checking) ni sehemu ya lazima ya mchakato wa uhariri wa Veriafya. Kila madai ya afya, takwimu, au kauli ya kitabibu hupitiwa na kuthibitishwa kwa kutumia vyanzo vinavyoaminika, ikiwemo tafiti zilizopitiwa na wataalamu (peer-reviewed studies), miongozo ya WHO na taasisi nyingine zinazotambulika, pamoja na vyanzo rasmi vya serikali na taasisi za afya. Taarifa ambazo hazina ushahidi wa kutosha au zinazoegemea imani, uzoefu binafsi, au madai yasiyothibitishwa hazichapishwi kama ukweli wa kisayansi.

Veriafya haitoi nafasi kwa maudhui yanayochochea upotoshaji wa taarifa za afya, ikiwemo taarifa potofu, nadharia za kupotosha, au ushauri wa kiafya usio na msingi wa kisayansi. Maudhui yanayohusu tiba mbadala, mitishamba au mbinu asilia huwasilishwa kwa tahadhari kubwa, kwa kuainisha wazi kiwango cha ushahidi uliopo na mipaka ya maarifa ya kisayansi.

Maadili ya kitaaluma

Kwa kuzingatia maadili ya kitaaluma, Veriafya haitumii uzoefu binafsi wa waandishi, wahariri au wachangiaji kama msingi wa kutoa mapendekezo ya kiafya. Ushuhuda wa watu binafsi unaweza kutumika kwa madhumuni ya simulizi au uhamasishaji, lakini hauwasilishwi kama ushahidi wa kitabibu wala kama mbadala wa tafiti za kisayansi.

Usasishaji

Veriafya inahakikisha uwazi katika uandishi na uhariri wa maudhui. Pale inapobidi, marejeo ya vyanzo hutajwa wazi, na taarifa mpya au marekebisho ya kisayansi yanapotokea, maudhui husasishwa ili kuendana na ushahidi wa hivi karibuni. Endapo kosa litabainika, Veriafya hufanya marekebisho kwa uwazi na bila kuchelewa.

Maudhui yote ya Veriafya hupitiwa na mchakato wa uhariri unaojumuisha tathmini ya kitaalamu, uhakiki wa vyanzo, na uhakiki wa lugha ili kuhakikisha usahihi, uwazi, na uelewekevu kwa hadhira ya kawaida. Lugha inayotumiwa inalenga kuwa sahihi kitaalamu lakini rahisi kueleweka, bila kutumia misamiati tata isiyoelezewa.

Matangazo ya biashara

Veriafya hutenganisha wazi kati ya maudhui ya uhariri na matangazo au maudhui yanayodhaminiwa. Matangazo hayaruhusiwi kuiga au kuonekana kama maudhui ya uhariri. Hakuna bidhaa, huduma, au tiba itakayopendekezwa kwa misingi ya maslahi ya kibiashara.

Katika mawasiliano yake, Veriafya hujihadhari dhidi ya matumizi ya lugha ya kuogofya, ya kuhukumu, au inayoweza kusababisha hofu isiyo ya lazima. Lengo ni kuwajengea wasomaji uelewa, uwezo wa kufanya maamuzi sahihi ya kiafya, na uaminifu katika taarifa zinazotolewa.

Sera hii ya Uhariri ni nyenzo hai inayoweza kufanyiwa marekebisho kadri sayansi, mazingira ya taarifa, na mahitaji ya jamii yanavyobadilika. Marekebisho yoyote yatafanywa kwa kuzingatia viwango vya juu vya kitaaluma na yatatangazwa kwa uwazi.

Kwa kuchapisha au kutumia maudhui ya Veriafya, wadau wote wanatarajiwa kuheshimu na kuzingatia kanuni zilizowekwa katika Sera hii ya Uhariri.